Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của đồng chí Hồ Tùng Mậu

Đồng chí Hồ Tùng Mậu, tên khai sinh là Hồ Bá Cự, sinh ngày 15 tháng 6 năm 1896 tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An (nay thuộc xã Quỳnh Anh, tỉnh Nghệ An). Sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước và cách mạng, lớn lên trong hoàn cảnh đất nước bị thực dân Pháp đô hộ, chứng kiến cảnh nước mất, nhà tan, đồng chí sớm hình thành ý chí cứu nước và lựa chọn con đường cách mạng để giải phóng dân tộc.

Tháng 4 năm 1920, đồng chí Hồ Tùng Mậu cùng một số thanh niên yêu nước ở Nghệ An ra nước ngoài hoạt động cách mạng. Năm 1923, đồng chí tham gia Tâm Tâm xã – một tổ chức yêu nước có xu hướng cách mạng, hoạt động nhằm mục đích đấu tranh giành độc lập dân tộc. Đây là dấu mốc quan trọng mở đầu cho chặng đường hoạt động cách mạng đầy gian khổ nhưng hết sức vẻ vang của đồng chí.

Đồng chí Hồ Tùng Mậu

Tháng 11 năm 1924, khi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ Liên Xô đến Quảng Châu (Trung Quốc), đồng chí Hồ Tùng Mậu là một trong những người được tiếp xúc, giác ngộ và trực tiếp tham gia các hoạt động cách mạng do Nguyễn Ái Quốc lãnh đạo. Đồng chí trở thành một trong những hội viên đầu tiên của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên – tổ chức tiền thân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quá trình chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Trong những năm hoạt động tại Quảng Châu, đồng chí Hồ Tùng Mậu tích cực tham gia mở các lớp huấn luyện chính trị, tuyên truyền chủ nghĩa Mác – Lênin, đào tạo cán bộ cách mạng cho Việt Nam. Đồng chí vừa là người tổ chức, vừa trực tiếp tham gia giảng dạy, quản lý lớp học và xuất bản báo Thanh Niên nhằm truyền bá tư tưởng cách mạng đến các tầng lớp nhân dân.

Mùa Xuân năm 1930, dưới sự chủ trì của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam được tổ chức. Đồng chí Hồ Tùng Mậu tham gia Hội nghị với vai trò người giúp việc và thư ký. Đồng chí đã có những đóng góp quan trọng vào quá trình vận động thống nhất các tổ chức cộng sản, góp phần thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam – bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử cách mạng nước ta.

Do hoạt động cách mạng tích cực, đồng chí nhiều lần bị thực dân Pháp và chính quyền thực dân truy bắt, giam cầm. Từ năm 1933 đến năm 1941, đồng chí bị giam giữ tại nhiều nhà tù khét tiếng như Hỏa Lò, Kon Tum và Buôn Ma Thuột. Trong điều kiện lao tù khắc nghiệt, đồng chí vẫn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cộng sản, kiên định lý tưởng cách mạng, tổ chức học tập, đoàn kết anh em tù chính trị, đấu tranh chống chế độ nhà tù hà khắc và bảo vệ khí tiết của người cộng sản.

Sau khi được trả tự do năm 1941, đồng chí tiếp tục bắt liên lạc với Đảng, tham gia chuẩn bị lực lượng cho cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí được Đảng và Nhà nước giao nhiều trọng trách quan trọng như phụ trách Trường Quân chính ở Nhượng Bạn (Hà Tĩnh), Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Liên khu IV, Tổng Thanh tra của Chính phủ và Hội trưởng đầu tiên của Hội Việt – Hoa hữu nghị.

Đầu năm 1951, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng, đồng chí Hồ Tùng Mậu được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Đây là sự ghi nhận của Đảng đối với những cống hiến to lớn của đồng chí trong suốt quá trình hoạt động cách mạng.

Ngày 23 tháng 7 năm 1951, trên đường vào Liên khu IV công tác, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã anh dũng hy sinh tại thị trấn Còng, tỉnh Thanh Hóa. Sự hy sinh của đồng chí là tổn thất lớn đối với Đảng và cách mạng Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trực tiếp làm Trưởng ban Lễ tang và đọc điếu văn tiễn biệt đồng chí.

Với 55 tuổi đời và hơn 30 năm hoạt động cách mạng, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã hoàn thành xuất sắc nhiều nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó. Đồng chí là hiện thân tiêu biểu của người cộng sản kiên trung, nhà lãnh đạo tài năng của Đảng và tấm gương đạo đức cách mạng cao đẹp. Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí mãi mãi là nguồn cổ vũ, động viên các thế hệ cán bộ, đảng viên và Nhân dân noi theo, tiếp tục phấn đấu vì mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng giàu mạnh, văn minh và phát triển.