Hồ Chí Minh với luận điểm sáng tạo về sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam

Bối cảnh lịch sử và yêu cầu của thời đại

Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, xã hội Việt Nam rơi vào tình trạng khủng hoảng sâu sắc về đường lối cứu nước và lực lượng lãnh đạo cách mạng. Các phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong kiến (Cần Vương), tư sản (Việt Nam Quang phục hội), hay tiểu tư sản (Việt Nam Quốc dân Đảng) đều lần lượt thất bại do thiếu đường lối đúng đắn, thiếu một lực lượng lãnh đạo đủ năng lực và hệ thống tổ chức thống nhất. Cùng lúc đó, cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp đã làm phát sinh giai cấp công nhân Việt Nam – lực lượng mới có khả năng tiếp thu lý luận cách mạng vô sản và gắn bó mật thiết với phong trào quốc tế.

Bằng quá trình chuẩn bị công phu về tư tưởng, chính trị và tổ chức (1920–1930), Hồ Chí Minh đã thành công trong việc truyền bá lý luận cách mạng vào trong nước, đào tạo cán bộ, xây dựng tổ chức tiền thân – Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên – và thống nhất ba tổ chức cộng sản thành Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 3/2/1930 tại Hương Cảng, Trung Quốc.

Hình ảnh tái hiện Hội nghị thành lập Đảng năm 1930

Luận điểm sáng tạo trong điều kiện thực tiễn Việt Nam

Theo lý luận kinh điển của chủ nghĩa Mác – Lênin, Đảng Cộng sản là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác với phong trào công nhân. Tuy nhiên, trong điều kiện Việt Nam đầu thế kỷ XX, giai cấp công nhân tuy đã xuất hiện nhưng còn non trẻ, phong trào công nhân còn phân tán, chưa đủ lực lượng để làm nền tảng duy nhất cho việc hình thành một chính đảng vô sản. Hồ Chí Minh đã nhận thấy rằng, phong trào yêu nước là yếu tố có truyền thống bền vững trong lịch sử Việt Nam, có thể tạo thành nền tảng rộng lớn để vận dụng chủ nghĩa Mác – Lênin vào đấu tranh giải phóng dân tộc.

Người viết: “Chủ nghĩa Mác – Lênin kết hợp với phong trào công nhân và phong trào yêu nước đã dẫn tới việc thành lập Đảng Cộng sản Đông Dương vào đầu năm 1930”. Đây chính là luận điểm sáng tạo vượt ra khỏi khuôn khổ lý luận cũ, được chứng minh bằng chính thực tiễn cách mạng Việt Nam.

Luận điểm có cơ sở lý luận và thực tiễn sâu sắc

Phong trào yêu nước ở Việt Nam có bề dày lịch sử hàng ngàn năm với truyền thống chống ngoại xâm bền bỉ. Trong bối cảnh đầu thế kỷ XX, mặc dù nhiều phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong kiến và tư sản đã thất bại, nhưng tinh thần yêu nước vẫn là nguồn động lực cách mạng sâu sắc. Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Chỉ có chủ nghĩa yêu nước triệt để mới có thể kết hợp được với chủ nghĩa Mác – Lênin”.

Việc Người đưa phong trào yêu nước làm thành tố thứ ba – bên cạnh phong trào công nhân và học thuyết Mác – Lênin cho thấy sự nhạy bén về chính trị và tư duy độc lập trong việc phát triển học thuyết cách mạng phù hợp với thực tiễn dân tộc. Luận điểm của Hồ Chí Minh không chỉ giúp Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đúng thời điểm, đáp ứng yêu cầu bức thiết của dân tộc, mà còn mở ra một hướng đi lý luận cho các dân tộc thuộc địa khác trên thế giới. Nó cho thấy rằng, chủ nghĩa Mác – Lênin chỉ phát huy hiệu lực khi được vận dụng linh hoạt, sáng tạo vào hoàn cảnh cụ thể từng nước. Như vậy, tư tưởng Hồ Chí Minh đã làm giàu thêm kho tàng lý luận cách mạng thế giới, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng Đảng kiểu mới ở các nước thuộc địa.

Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam là một bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử dân tộc, đánh dấu sự kết thúc tình trạng khủng hoảng đường lối và tổ chức lãnh đạo phong trào yêu nước. Đảng là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời đại diện cho lợi ích của toàn dân tộc. Việc thành lập Đảng đã xác lập rõ ràng con đường cách mạng Việt Nam: tiến hành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, sau đó tiến lên cách mạng xã hội chủ nghĩa – một tư duy cách mạng không ngừng, mang đậm dấu ấn tư tưởng Hồ Chí Minh.

Đồng thời, sự kiện thành lập Đảng đã gắn kết phong trào đấu tranh trong nước với phong trào cách mạng thế giới, khẳng định vai trò của Việt Nam như một bộ phận trong hệ thống cách mạng vô sản toàn cầu. Trong hơn 90 năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân Việt Nam đã giành được thắng lợi vĩ đại trong các cuộc kháng chiến chống thực dân, đế quốc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, từng bước thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.