Hạnh phúc từ những bữa cơm gia đình.

Giá trị của bữa cơm gia đình.

Bữa cơm gia đình từ lâu không chỉ đơn thuần là nhu cầu ăn uống hằng ngày mà còn là nơi giữ gìn yêu thương, gắn kết các thành viên sau một ngày dài học tập, lao động và mưu sinh. Trong nhịp sống hiện đại đầy bận rộn, khoảnh khắc cả gia đình quây quần bên mâm cơm càng trở nên thiêng liêng và đáng quý hơn bao giờ hết. Mâm cơm chiều có thể chỉ là bát canh nóng, đĩa rau xanh hay vài món ăn giản dị nhưng lại chứa đựng hơi ấm của sự sum vầy. Đó là lúc cha mẹ hỏi han nhau về công việc, con cái ríu rít kể chuyện trường lớp, ông bà nhắc nhở những điều thân thuộc thường ngày. Những lời trò chuyện giản dị ấy tưởng như bình thường nhưng lại chính là sợi dây vô hình gắn kết tình cảm gia đình.

Bữa cơm gia đình còn là nơi nuôi dưỡng nhân cách và truyền trao những giá trị sống tốt đẹp. Qua cách cha mẹ quan tâm, nhường nhịn và sẻ chia với nhau, con cái học được sự lễ phép, lòng biết ơn và tinh thần trách nhiệm. Một lời mời cơm, một cái gắp thức ăn hay câu nói “ăn thêm đi con” đều chứa đựng tình yêu thương sâu sắc mà không điều gì có thể thay thế được. Chính từ những điều nhỏ bé ấy, mỗi người dần học được cách yêu thương và sống trách nhiệm hơn với gia đình mình.

Không chỉ vậy, bữa cơm tối còn là nơi chữa lành những áp lực và mệt mỏi trong cuộc sống. Sau những bộn bề ngoài xã hội, được trở về nhà, ngồi bên những người thân yêu, lắng nghe tiếng cười và những câu chuyện thường ngày giúp mỗi người cảm thấy bình yên hơn, có thêm động lực để tiếp tục cố gắng. Đặc biệt, những bữa cơm gia đình còn tạo nên ký ức đẹp theo suốt cuộc đời mỗi con người. Mai này khi trưởng thành, đi xa hay đối mặt với nhiều biến động của cuộc sống, điều khiến người ta nhớ nhất đôi khi không phải những điều lớn lao mà chính là hình ảnh mâm cơm ấm cúng với đầy đủ những người thân yêu.

Bởi vậy, dù xã hội ngày càng hiện đại, giá trị của bữa cơm gia đình vẫn không hề thay đổi. Đó là nơi giữ gìn hạnh phúc, nuôi dưỡng tâm hồn và bồi đắp những giá trị truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam.

Bữa cơm gia đình là một không gian văn hóa, môi trường văn hóa giáo dục nhân cách, đạo đức

Bữa cơm gia đình, đặc biệt là những bữa cơm sum họp nhiều thế hệ là một không gian văn hóa, môi trường văn hóa độc đáo của người Việt, ở đó nhiều giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, của gia đình, dòng họ được trao truyền, tiếp nối.

Với người Việt, cách ăn còn là cách sống, cần phải học, “học ăn, học nói, học gói, học mở”. Người Việt chú trọng không khí thoải mái và ấm cúng trong bữa ăn, nhưng cũng đề cao sự lịch sự. Bởi thế, những nguyên tắc ứng xử tinh tế trong bữa ăn luôn phải thực hành cẩn trọng. Khác với người phương Tây, bữa ăn thường lần lượt thưởng thức từng món và trong các phần ăn riêng biệt, người Việt từ xưa lại có thói quen dọn cơm vào mâm và các món ăn đều được dọn cùng một lúc, trong bát, đĩa chung để cả gia đình quây quần cùng nhau, không ai phải chờ đợi ai. Điều này gợi không khí thân mật, vui vẻ nhưng cũng là dịp để mỗi người thể hiện tình cảm, rèn giũa phẩm cách của mình. Trong bữa cơm có đông đủ thành viên gia đình, người lớn, người nhỏ, người trẻ, người già, có món ngon, món bổ, món chính, món phụ… nên phải có phép tắc, ý nghĩa riêng. Đó là tinh thần “kính trên nhường dưới”, là sự lễ phép, ý tứ “ăn trông nồi, ngồi trông hướng”.

Bữa cơm bao giờ cũng bắt đầu từ tiếng mời ăn cơm của con cháu dành cho ông bà, cha mẹ, của em dành cho anh chị. Cũng trong những bữa cơm sum họp đông đủ, ấm cúng, ông bà, cha mẹ thường khéo léo lồng ghép chuyện dạy dỗ, bảo ban con cháu như nhắc nhở nền nếp gia phong, uốn nắn cách sống. Không khí ấm áp, yêu thương của những bữa cơm gia đình khiến mỗi “bài học cuộc sống” trở nên ý nghĩa hơn.

Trong nền kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế hiện nay khiến mỗi người trở nên độc lập hơn, bận rộn, gấp gáp hơn. Vì vậy, những bữa cơm sum họp của nhiều gia đình, từ nông thôn đến thành thị đang mỗi ngày ít đi và không thể đông đủ. Ông bà, cha mẹ, con cháu ít có thời gian gặp gỡ, chia sẻ cùng nhau. Những bữa ăn đơn giản, tiện lợi, chủ động cho từng cá nhân được ưu tiên lựa chọn, nhất là với những gia đình trẻ, những gia đình ở thành phố. Những bữa ăn ở nhà hàng cũng thay thế dần những “bữa cơm mẹ nấu” khiến mỗi gian bếp vắng vẻ, lạnh lẽo dần. Hình ảnh cơm hộp, thức ăn nhanh được giao đến từng người, từng nhà, hay những đứa trẻ với những bữa ăn vội trên xe cha mẹ mỗi sáng đến trường, mỗi tối học thêm đã trở nên quen thuộc. Tình trạng này kéo dài sẽ khiến sự gắn kết trong gia đình giữa các thành viên trở nên lỏng lẻo, thiếu sự sẻ chia. Theo một số nghiên cứu xã hội học, đây cũng là một trong những nguyên nhân làm đổ vỡ hạnh phúc nhiều gia đình.

Không phải ngẫu nhiên, những năm gần đây, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thường xuyên chọn chủ đề Ngày Gia đình Việt Nam là "Bữa cơm gia đình ấm áp yêu thương". Việc duy trì những bữa cơm gia đình với đầy đủ ý nghĩa sâu xa của nó không chỉ là một giải pháp nhằm xây dựng văn hóa gia đình Việt Nam trong giai đoạn hiện nay mà còn là một cách bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của dân tộc.

Nhân kỷ niệm 25 năm ngày Gia đình Việt Nam (28/06/2001 – 28/06/2026), chúng ta hay nên trân trọng và nhìn lại gia đình. Quả thật, dù xã hội hiện đại đến đâu chăng nữa, nhưng những giá trị truyền thống tốt đẹp, mà cụ thể là bữa cơm gia đình luôn chiếm một vị trí quan trọng trong mọi thời điểm, khi ta nhỏ, khi ta lớn, khi ta già đi. Hãy trân trọng và biết tận dụng sức mạnh tuyệt vời của bữa cơm gia đình trong việc giữ gìn tổ ẩm cũng như nuôi dưỡng tâm hồn./.